toziht

بزرگ‌ترین مشکل!

دکتر محسن مصلحی دبیر شورای عالی نظام پزشکی کشور

سال‌هاست که شاهد نابسامانی و بی‌برنامگی در حوزه‌های مختلف من‌جمله حوزه سلامت و مآلاً گلایه‌مندی و نارضایتی مردم، مسئولین و ارائه‌کنندگان خدمات هستیم.

 جدای از آن‌که اساساً پیدایش وضعیت فعلی ناشی از فقدان سیاست‌گذاری‌های جامع و دقیق است که می‌بایست دارای پشتوانه محکم کارشناسی و
اولویت‌بندی می‌بود تا امروز مجبور به دست‌وپنجه نرم کردن فرسایشی و جانکاه با عوارض آن نباشیم، لیکن تأسف‌بارتر آن است که علیرغم ادعاهای بزرگ و شعارگونه مبنی بر حل فوری مشکلات به‌صورت ریشه‌ای و اساسی بازهم شاهد تکرار همان رفتارهای قبلی هستیم که صرفاً تفاوت‌های ظاهری با رویکردهای گذشته دارند.

بررسی اجمالی قواعد حاکم بر تصمیم سازی‌های کلان حوزه سلامت موارد ذیل را نشان می‌دهد:

  • فقدان مطالعه کامل و دقیق وضعیت موجود
  • آسیب‌شناسی غیرواقعی و غیر کارشناسانه
  • سیاسی‌کاری و پوپولیسم به‌جای در نظر گرفتن اولویت‌های کارشناسی
  • سطحی‌نگری و خوش‌خیالی در برخورد با مسائل
  • مداخلات فی‌البداهه و قائم به اشخاص یا گروه‌ها در مسائل کلان
  • عدم استفاده از نقطه نظرات صاحبان فرآیند در تصمیم سازی‌ها، اجرا و نظارت

مجدداً تأکید می‌کنم شوربختانه در هنگام برخورد با عوارض سیاست‌گذاری‌های ناصواب قبلی بازهم همان رویه‌های اشتباه فوق‌الذکر تکرار می‌شود که نتیجه آن وخیم‌تر شدن اوضاع و از دست دادن فرصت‌ها در جهان کنونی است که در آن حتی همسایگان نه‌چندان مطرحمان به‌سرعت مشغول طی کردن مسیر پیشرفت و ترقی هستند.

اما مهم‌ترین علت پیدایش وضعیت موجود چیست؟

آیا سیطره خودخواهی و ترجیح منفعت‌های شخصی بر منافع ملی مهم‌ترین علت است یا سیاسی‌کاری و گروه بازی در برخورد با مسائل و یا چیز دیگر؟

بی‌گمان همه این موارد و ده‌ها فاکتور کلیدی دیگر مهم هستند، اما مهم‌ترین کدامند؟

به نظر می‌رسد هر کشوری می‌تواند با حفظ هرگونه نظام اعتقادی و سیاسی مسیر پیشرفت و توسعه را طی نماید به شرطی که حداقل به‌غیراز مقامات عالی‌مرتبه سیاسی، در سایر سطوح با

وسواس و سخت‌گیری صرفاً از وجود مدیران حرفه‌ای و متخصص با هر گرایش سیاسی استفاده نموده و به‌هیچ‌وجه اجازه ندهد باندبازی‌ها، بده بستان‌ها و فشارهای مختلف در به‌کارگیری مدیران، جای شایسته‌سالاری واقعی را بگیرد.

این مسیر گرچه ظاهراً نگاهی اصلاح‌گرایانه و نه الزاماً پیشگیرانه و از بالا به پایین دارد، لیکن در وضعیت کنونی جامعه ما گریزی از آن نیست، این مسیری است که کشورهایی همچون ژاپن، مالزی، کره جنونی و حتی ترکیه با اندکی اختلاف آن را پیموده‌اند.

 پس بیایید از خود شروع کنیم و اگر خود یا زیردستانمان را متخصص و شایسته جایگاهی که اشغال‌شده نمی‌دانیم؛ زود دست‌به‌کار شویم یا رویه خود را اصلاح کنیم و یا …؛ قبل از آنکه با ایجاد هزینه‌های بیشتر برای کشور ناچار به ترک آن جایگاه شویم.

مدیریت یک علم است و همانند سایر علوم قواعد و الزامات خاص خود را دارد، قواعدی که حتی حکمرانان عرب، ترک و مغول در دوران سیطره خود بر سرزمین پارس، با بکار گماردن وزیران کاردان بالاخره به آن همت ورزیدند.